Όταν μιλάμε για ρύπους στις μεταφορές, το πρώτο πράγμα που έρχεται στο μυαλό μας είναι τα καυσαέρια από τις εξατμίσεις των οχημάτων. Η ηλεκτροκίνηση βοηθάει στο να εκμηδενιστούν αυτές οι εκπομπές, τουλάχιστον στον τόπο χρήσης του οχήματος, καθώς η ενέργεια που παράγεται για την επαναφόρτιση των μπαταριών μπορεί να γίνεται με λιγότερο ή περισσότερο ρυπογόνο τρόπο, όπως έχουμε αναφέρει και στο παρελθόν. Ωστόσο, εκτός από τα καυσαέρια, οι εκπομπές ρύπων περιλαμβάνουν τόσο τα ελαστικά όσο και τα φρένα ενός οχήματος. Κάτι που επί δεκαετίες δεν μας απασχολούσε, πλέον ανεβαίνει ψηλά στις προτεραιότητες ερευνητών και ρυθμιστικών αρχών, όχι άδικα.
Αναρωτηθήκατε ποτέ που καταλήγουν τα μικροσωματίδια των ελαστικών που σταδιακά φθείρονται στο όχημά σας; Δεν… εξατμίζονται, παραμένουν ύλη και ως εκ τούτου, κάπου εξακολουθούν να υπάρχουν. Το ίδιο ισχύει και για τα τακάκια των φρένων μας, τα οποία παράγουν την ενοχλητική “σκόνη” που ενίοτε καθαρίζουμε από τις ζάντες μας. Αυτή η αόρατη σκόνη ελαστικών και φρένων, δυστυχώς, είναι κάτι που εισπνέουν καθημερινά οι κάτοικοι των πόλεων, σε κάθε φανάρι, σε κάθε μποτιλιάρισμα και σίγουρα έχει αρνητικές επιπτώσεις στον οργανισμό μας.
Νέα έρευνα του Yale Environment 360 δείχνει ένα πλήθος τοξικών χημικών ουσιών που εκλύονται από τα ελαστικά και τα φρένα και που αγνοούσαμε σε μεγάλο βαθμό μέχρι τώρα. Το χειρότερο; Οι εκπομπές αυτές μπορεί να είναι τόσο σημαντικές για την υγεία μας που ουσιαστικά να μας επηρέαζουν περισσότερο από τα τυπικά “καυσαέρια”.
Μια ερευνητική εργασία που δημοσιεύθηκε το 2020 ανέδειξε τον αντίκτυπο της ρύπανσης από τα ελαστικά εξετάζοντας το είδους σολομού coho σε ρέματα της Δυτικής Ακτής των ΗΠΑ. Οι επιστήμονες εντόπισαν μια χημική ουσία που ονομάζεται 6PPD, η οποία χρησιμοποιείται συνήθως στην κατασκευή ελαστικών για την επιβράδυνση της ρηγμάτωσης και της υποβάθμισής τους. Όταν εκτίθεται στο όζον της ατμόσφαιρας, η χημική ουσία μετατρέπεται σε άλλα είδη, συμπεριλαμβανομένης της 6PPD-κινόνης, η οποία βρέθηκε ότι είναι εξαιρετικά τοξική για πολλά ψάρια, συμπεριλαμβανομένου του σολομού coho. Η ίδια χημική ουσία έχει έκτοτε ανιχνευθεί στα ανθρώπινα ούρα, αν και οι πιθανές επιπτώσεις στην υγεία του ανθρώπου παραμένουν άγνωστες.
Η ανακάλυψη της 6PPD-q και των επιπτώσεών της έφερε νέα δεδομένα στην επιφάνεια όσον αφορά τη ρύπανση από τα μικροσωματίδια που αποβάλλονται από τα ελαστικά και τα φρένα οχημάτων. Οι νέες ερευνητικές προσπάθειες μόλις τώρα αρχίζουν να αποκαλύπτουν τον αντίκτυπο της σχεδόν αόρατης, αυτής, σκόνης. Μια έκθεση του Pew Charitable Trust διαπίστωσε ότι το 78% των μικροπλαστικών στους ωκεανούς προέρχονται από ουσίες συνθετικών ελαστικών. Αυτά τα τοξικά σωματίδια συχνά καταλήγουν στο πεπτικό σύστημα θαλάσσιων οργανισμών και μπορούν να προκαλέσουν νευρολογικές επιπτώσεις, αλλαγές στη συμπεριφορά και ανώμαλη ανάπτυξη.
Εν τω μεταξύ, η βρετανική Emissions Analytics μελέτησε επί τρία χρόνια τα ελαστικά αυτοκινήτων. Ο όμιλος διαπίστωσε ότι τα τέσσερα ελαστικά ενός αυτοκινήτου απελευθερώνουν 1 τρισεκατομμύριο νανο-σωματίδια για κάθε 1 Km που διανύεται. Αυτά τα σωματίδια, διαμέτρου κάτω των 100 nm, είναι τόσο μικροσκοπικά που μπορούν να περάσουν απευθείας μέσα από τους πνεύμονες και στο αίμα μας. Μπορούν ακόμη και να διασχίσουν το αιματοεγκεφαλικό διαχωριστικό πλέγμα. Το Imperial College του Λονδίνου έχει επίσης μελετήσει το θέμα, σημειώνοντας ότι “υπάρχουν ενδείξεις ότι τα σωματίδια των ελαστικών και άλλα μπορεί να συμβάλλουν σε μια σειρά αρνητικών επιπτώσεων στην υγεία, συμπεριλαμβανομένων των καρδιακών, πνευμονικών, αναπτυξιακών, αναπαραγωγικών προβλημάτων αλλά και του καρκίνου“.
Το “μερίδιο” των EVs
Πως έρχονται στην εξίσωση τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα; Παρ’ότι δεν ρυπαίνουν επί τόπου, κατά την χρήση τους, τείνουν να αποβάλλουν περίπου 20% περισσότερα μικροσωματίδια από τα ελαστικά τους, λόγω του μεγαλύτερου βάρους τους και της υψηλής ροπής, σε σύγκριση με τα παραδοσιακά οχήματα. Όσον αφορά τα φρένα, η κατάσταση είναι σαφώς καλύτερη. Γνωρίζουμε τα EVs χρησιμοποιούν τα φρένα τους πολύ λιγότερο, καθώς η έντονη αναγεννητική πέδηση βοηθά σημαντικά στην επιβράδυνση, χωρίς να χρειαστεί μηχανική τριβή από τα φρένα. Άλλωστε, υπάρχουν παραδείγματα μεγάλων EVs που κατάφεραν να διανύσουν πάνω από 100.000 Km χωρίς να χρειαστούν αντικατάσταση τακακιών.
Εν τέλει, αυτοί οι “νέοι” ρύποι στις μεταφορές είναι σημαντικοί. Οι εκπομπές σωματιδίων από τα ελαστικά και τα φρένα, ιδίως στις κλίμακες μεγέθους PM2,5 και PM10, πιστεύεται ότι υπερβαίνουν τη μάζα των εκπομπών από τις εξατμίσεις των σύγχρονων στόλων οχημάτων, σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε φέτος στο Science of the Total Environment.
Οι ρυθμιστικές αρχές έχουν ήδη αρχίσει να ασχολούνται πιο έντονα με το ζήτημα εδώ και μερικά χρόνια. Μάλιστα, το επερχόμενο πρότυπο Euro 7 έχει σαφή και πιο αυστηρά όρια όσον αφορά τις εκπομπές μικροσωματιδίων από τα οχήματα, πέραν των καυσαερίων τους. Το σίγουρο είναι ένα, πάντως. Οι αόρατοι εχθροί της υγείας μας βρίσκονται παντού γύρω μας και οι τεράστιοι στόλοι οχημάτων των πόλεων, δεν βοηθούν την κατάσταση. Η “στροφή” στις εναλλακτικές μετακινήσεις με όσο το δυνατόν πιο ελαφρά μέσα ήπιας μετακίνησης θα μπορούσε να βοηθήσει.
Σας αρέσουν τα άρθρα μας; Ακολουθήστε μας στο Google News, στο YouTube, στο Facebook και στο Instagram!
Δείτε επίσης:
Πηγή: TheDrive
